علی‌اکبروف چگونه رئیس دومین شرکت نفتی روسیه شد؟

از کارگری در میدان‌های نفتی تا ریاست شرکت لوک‌ اویل

کد: 13980126383290005

در دسترس نیست

، تهران ، (کارخانه‌آنلاین): علی‌اکبروف عضو حزب کمونیست بود و سابقه فعالیت در دولت اتحاد جماهیر شوروی را داشت اما پیش از هرچیز تجارت و نفت بود که برایش معنا داشت، برای حفظ قدرت در تجارت باید خودش را با تغییرات سیاسی زمانه همراه می‌کرد

از کارگری در میدان‌های نفتی تا ریاست شرکت لوک‌ اویل
رئیس شرکت نفتی لوک اویل 127 ثروتمند جهان

واگیت علی‌اکبروف رئیس شرکت نفتی لوک اویل است، شرکت او 2 درصد از نفت جهان را تولید می‌کند و سال گذشته درآمدی بالغ بر 41.2 میلیارد دلار داشت.

نویسنده: زهرا چوپانکاره

خانواده علی‌اکبروف ساکن آذربایجان بودند، پدر خانواده مسلمان بود و مادر خانواده مسیحی ارتدوکس و شهروند روسیه. واگیت کوچک‌ترین فرزند در میان پنج فرزند خانواده بود. پدرش تمام عمر کارگر میدان‌های نفتی بود و وقتی که واگیت 3 سال داشت از دنیا رفت. واگیت که به سن جوانی رسید تصمیم گرفت مسیری را دنبال کند که پدرش رفته بود و برای همین در 22 سالگی مشغول کار در بخش حفاری یکی از شرکت‌های نفتی شد، کار پرخطری که یک ‌بار جانش را هم به خطر انداخت، او از یک انفجار در سکوی نفتی واقع در دریای خزر جان سالم به در برد. شاید برای همین بود که تصمیم گرفت به سراغ تحصیلات عالیه برود تا تمام عمرش را به کار سخت نگذراند. او در موسسه نفت و شیمی آذربایجان مشغول به تحصیل و در سال 1974 فارغ‌التحصیل شد. واگیت پنج سال پس از فارغ‌التحصیلی به سیبری غربی رفت، حالا مهندس نفت بود و موقعیت‌های شغلی بالاتری انتظارش را می‌کشید. در سیبری در چندین مسئولیت مدیریتی در شرکت‌های سورگوت نفته‌گس و باش‌نفت کار کرد. سال 1987 مدیریت شرکت کوگالیم‌نفته‌گس به او سپرده شد، شرکتی که در منطقه نفت‌خیز تیومن واقع در جنوب شرقی روسیه قرار داشت.

 لوک اویل متولد می‌شود

سال 1990 واگیت به عنوان معاون وزیر صنعت نفت و گاز اتحاد جماهیر شوروی انتخاب شد. زمانی که به این سمت برگزیده شد 40 ساله بود و جوان‌ترین معاون وزیر انرژی در تاریخ شوروی قلمداد می‌شد. در همان سال به دعوت انگلستان او در صدر هیئت نفتی روسیه به این کشور رفت و در این سفر بود که با مدل عمودی شرکت بریتیش پترولیوم مبنی بر توسعه، تولید و توزیع یکپارچه آشنا و جذب آن شد. اما قدرت شوروی رو به افول گذاشته بود و زمانی که فروپاشی آن آغاز شد واگیت مسئول نهاد تازه‌تاسیس دولتی شد که نظارت و مباشرت بر تجهیزات نفتی در سیبری غربی را بر عهده داشت. این نهاد بعدتر به شرکت لوک‌ اویل تغییر نام داد و در سال 93 به ریاست علی‌اکبروف تبدیل به شرکتی نیمه‌خصوصی شد. سال 2002 وقتی که سهام لوک‌اویل در بازار بورس لندن عرضه شد واگیت 10 درصد از سهام شرکت را در اختیار داشت، سال 2007 میزان این مالکیت به 19 درصد رسید. دولت تمامی سهمش را در سال 2004 واگذار کرده بود.

علی‌اکبروف 66 ساله است و با 10.4 میلیارد دلار ثروت در رده 127 فهرست بلومبرگ قرار دارد.

علی‌اکبروف از همان دهه 90 شروع به انباشت سهامش در لوک‌اویل کرد و امروز بیش از 20 درصد سهام شرکت را در اختیار دارد. تحت سرپرستی او شرکت فعالیتش را به فراسوی مرزهای روسیه گسترش داد و وارد مناطق نفت‌خیز دیگر از جمله عراق و امریکا شد. سال 1997 این شرکت امتیاز عملیات توسعه میدان‌های نفتی را از صدام حسین خرید و در سال 2000 هم دست به خرید بزرگی در امریکا زد؛ شرکت گتی پترولیوم و تمام متعلقاتش شامل 1300 شعبه خدمات‌رسانی. حالا لوک‌ اویل بزرگ‌ترین شرکت غیردولتی نفتی در روسیه است و فعالیتش را در امریکای لاتین و آسیا هم دنبال می‌کند. خروجی تولید این شرکت احتمالا تا یک دهه آینده به شرکت رویال داچ شل، ‌بزرگ‌ترین تولیدکننده نفتی در اروپا خواهد رسید.

 تجارت در دنیای تغییرات سیاسی

علی‌اکبروف عضو حزب کمونیست بود و سابقه فعالیت در دولت اتحاد جماهیر شوروی را داشت اما پیش از هرچیز تجارت و نفت بود که برایش معنا داشت، برای حفظ قدرت در تجارت باید خودش را با تغییرات سیاسی زمانه همراه می‌کرد برای همین بود که تبدیل شد به یکی از تاجرانی که از کمپین ریاست جمهوری بوریس یلتسین در سال 1996 حمایت کردند؛ یلتسین، رئیس‌جمهوری که در دوره فروپاشی شوروی با رأی مردم انتخاب شد، یکی از مخالفان کمونیست‌های دوآتشه و طرفدار پاگرفتن دکوراسی در روسیه. به یمن همین تغییر جبهه بود که علی‌اکبروف توانست پس از ایجاد تغییرات سیاسی هم همچنان روابط حسنه‌اش را با رهبران جدید روسیه حفظ کند. وقتی که شرکت‌های خصوصی‌شدة نفت مانند شرکت سایبنفت (به ریاست رومن آبراموویچ) و یوکوس (به ریاست میخائیل خودورکووسکی) دوباره دولتی شدند، لوک اویل همچنان توانست استقلال خودش را به ریاست علی‌اکبروف حفظ کند.

سال 2004 نیویورک تایمز در خصوص تغییرات سیاسی در روسیه و همگام شدن برخی از تاجران سرشناس شوروی سابق با این تغییرات مقاله‌ای نوشت و در آن به واگیت علی‌اکبروف هم اشاره کرد: هوشمندترین سرمایه‌داران مسکو دارند طبق الگویی عمل می‌کنند که اگر چارلز داروین زنده بود به آنها پیشنهاد می‌داد؛ دور از دید ماندن و وفاداری برای انطباق خود با محیط جدید. واگیت علی‌اکبروف، مردی است که در این هنر حیله‌گری استاد شده. رئیس شرکت لوک اویل که بارها از او به عنوان یکی از ده ثروتمند برتر روسیه نام برده شده است، ثروتی نزدیک به 4 میلیارد دلار (در سال 2004) دارد. او می‌گوید: «من به میدان سیاست نزدیک هستم اما برای بودن در حوزه سیاست راه‌های متفاوتی وجود دارد. من نمی‌توانم نسبت به سیاست بی‌تفاوت باشم اما بشخصه هیچ انگیزه سیاسی ندارم. تنها به خاطر کار است که با سیاست در ارتباط هستم تا به کشور و شرکتم کمک کنم. من رابطه نزدیکی با آقای پوتین [که پس از استعفای یلتسین به ریاست جمهوری رسید] ندارم اما برای او احترام زیادی قایلم.» راهی که میلیاردرهای روس پیش پا دارند این است که در دست‌وپای کرملین نباشند و تا جایی که ممکن است ثروت خود را از چشم‌ها دور نگه دارند. علی‌اکبروف ساعتی به دست می‌کند که نشانی از ثروتش ندارد، پیراهن‌های ساده به تن می‌کند و با هواپیمای مخصوص شرکت به سفر می‌رود، جوری زندگی می‌کند که گویا بزرگ‌ترین آرزویش پنهان ماندن از انظار عمومی است.

منتشر شده در سرویس های:

گزارش جهان | کارخانه دار