اقتصاد جهان شکلی نو به خود گرفته‌است

اکونومیست: توقف جهانی‌سازی

کد: 13980127383340005

در دسترس نیست

، تهران ، (کارخانه‌آنلاین): جهانی‌سازی ظاهراً پروژه‌ای زیبا و دل‌فریب است که تنها در ظاهر می‌تواند افراد را اغوا کند. اکنون از این پروژه شکست‌خورده با عنوان «آهسته‌سازی» یاد می‌کنند. در نتیجه جهانی‌سازی متوقف شد و نتوانسته به نقطه اوج خود در جهان برسد.

جریان جهانی‌سازی نخستین بار از امریکا شروع شد. این کشور جریان کالاها را آزاد کرد. رفته‌رفته با حمایت امریکا این روند در بین سایر کشورها نیز رواج یافت

ترجمه: نسیم بنایی/ آینده نگر / منبع اصلی: اکونومیست

طی سه دهه گذشته تبادل کالاها، پول، ایده‌ها و حتی افراد بین مرزهای بین‌المللی به صورت پیوسته افزایش یافته‌است. این مهم‌ترین مسئله‌ای است که جهان امروز با آن مواجه شده. این مبادلات تجاریِ بین‌المللی، روابط میان دولت‌های کوچک و بزرگ را تغییر داده و شکلی تازه به آن بخشیده‌است. این مسائل روی سیاست‌های داخلی نیز اثر گذاشته‌است. از آیفون تا ژیلت در فرانسه، همه در فرایند جهانی‌سازی قرار گرفته و شکل جدیدی به خود گرفته‌اند.

نکته‌ای که مهم است این است که کاراکتر و ویژگی‌های جهانی‌سازی دستخوش تغییراتی شگرف شده‌است. فرایند یکپارچه‌سازیِ اقتصادی در جهان قدری پیچیده شده‌است. به همین خاطر است که از سال 2015 تاکنون به‌ جای واژه جهانی‌سازی یا همان «Globalization» از اصطلاح «آهسته‌سازی» یا «Slowbalization» استفاده می‌کنند. این اصطلاح را یک دانمارکی به کار برد و از آن زمان تا کنون زیاد به کار رفته‌است. همین امر نیز باعث شده واکنش‌هایی نسبت به جهانی‌سازی صورت بگیرد. اما جریان چقدر شدید خواهد بود؟ دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری امریکا تنش‌های تجاری به راه انداخته؛ این تنش‌ها تا چه اندازه می‌تواند روی فرایند جهانی‌سازی اثر بگذارد؟ شرایط تجارت جهانی بعد از جهانی‌سازی چه خواهد بود؟ این‌ها بعضی از پرسش‌ها در زمینه جهانی‌سازی در عصر حاضر است.

جهانی‌سازی در طول تاریخ با پستی‌ها و بلندی‌هایی مواجه شده‌است. جریان جهانی‌سازی نخستین بار از امریکا شروع شد. این کشور جریان کالاها را آزاد کرد. رفته‌رفته با حمایت امریکا این روند در بین سایر کشورها نیز رواج یافت. بالاخره در سال‌های جنگ و بحران هم شرایط به حدی رسید که کالاها و سرمایه‌ها رواج داشتند و جاری بودند. در سال 1990 این روند با سرعت بیشتری همراه شد. کشورهایی نظیر چین و سپس هند و روسیه هم به کشتیِ جهانی‌سازی پیوستند و تلاش کردند با نظام خودشان در این مسیر گام بردارند. اروپا هم که تلاش می‌کرد بازار خود را آزاد نگه دارد.

*از جهانی‌سازی تا آهسته‌سازی

رفته‌رفته استفاده از کشتی‌ها برای جابه‌جایی کالاها افزایش یافت و در نتیجه هزینه جابه‌جایی کالا با این ابزار حمل‌ونقل نیز بالا رفت. امریکا موفق به امضای قرارداد نفتا شد. همین امر نیز باعث شد سازمان تجارت جهانی شکل بگیرد. در نهایت از کاهش تعرفه‌های جهانی حمایت شد. برخی به دنبال پاداش بودند و برخی هم خطرات را در نظر می‌گرفتند. به هر حال آهسته و پیوسته فرایند جهانی‌سازی به پیش می‌رفت.

فرایند جهانی‌سازی کمک کرد تا حجم تجارت جهانی از 39درصد در سال 1990 به 58درصد در سال 2018 برسد. کالاهای بین‌المللی نیز افزایش پیدا کردند. سهم آن‌ها در تولید ناخالص داخلی نیز به همین شکل افزایش یافت. مهاجرت هم بخشی از فرایند جهانی‌سازی بود که افزایش پیدا کرد. یعنی در حال حاضر 3.3درصد از جمعیت جهان را مهاجران تشکیل می‌دهند. جهان امروز نسبت به جهانِ سال 1914 یکپارچه‌تر است و شرایط بهتری دارد. به هر حال هم جهان و هم اقتصاد جهان به سمت یکپارچه شدن پیش می‌رود. در حال حاضر حدود 1میلیارد نفر از جمعیت جهان در کشورهایی زندگی می‌کنند که تجارت در آن‌ها کمتر از یک‌چهارمِ تولید ناخالص داخلی است. در حال حاضر می‌توان تجارت جهانی را به چندین قسمت تقسیم کرد. اما دو قطب اساسی در اقتصاد وجود دارد: چین و امریکا. این دو کشور نقشی حیاتی در اقتصاد جهان ایفا می‌کنند.

اما پرسش اینجاست که فرایند آهسته‌سازی به جای جهانی‌سازی از چه زمانی آغاز شد؟ اقدامات زیادی برای یکپارچه‌سازی در جهان انجام شده تا همه کشورها در مسیر جهانی‌سازی گام بردارند. مواردی هستند که نشان می‌دهند جهانی‌سازی متوقف شده و شرایط خوبی نداشته‌است. بسیاری از مسائل مربوط به بحران مالیِ سال 2008 می‌شود. در واقع از این سال به بعد فرایند جهانی‌سازی متوقف شده و یا آهسته پیش رفته‌است.

ارتباطات مالی هم در این فاصله کمتر شده‌است. یعنی وام‌های بانکی سقوط کرده‌اند. از بانک مرکزی اروپا گرفته تا امریکا، همگی شرایط سخت و پیچیده‌ای دارند. همه این مسائل روی فرایند جهانی‌سازی اثرگذار بوده‌است. جالب است که به نظر می‌رسد اقتصادها از سال 2008 تاکنون تمایل کمتری به جهانی‌سازی دارند و در نتیجه در اقداماتِ مربوط به یکپارچه‌سازی مشارکت نمی‌کنند.

به این ترتیب می‌توان گفت بحران بزرگ مالی باعث شده همه کشورها سر در لاک خود کنند و تمایلی به حضور جهانی نداشته‌باشند. به همین خاطر است که فرایند جهانی‌سازی به فرایند آهسته‌سازی تبدیل شده‌است.

لینک مرتبط:
http://tccim.ir/News/FullStory.aspx?nid=59942
این مطلب در وب سایت اتاق بازرگانی تهران منتشر شده‌است.
منتشر شده در سرویس:

گزارش جهان